In memoriam Carola Grindea

Op 10 juli 2009 is Carola Grindea overleden. In 1978 was zij de oprichtster van EPTA. Wat begon als een nationale, Engelse vereniging van pianodocenten, wist Carola Grindea met tomeloze energie in korte tijd uit te bouwen tot een internationale organisatie van formaat. Momenteel telt EPTA 38 afdelingen.

Caro, zoals Grindea door intimi graag werd genoemd, kon dit bereiken doordat zij vrijwel alle belangrijke pianisten in en buiten Europa persoonlijk kende en doordat zij een buitengewone gave had mensen te enthousiasmeren voor de EPTA-gedachte. Jarenlang was Carola als 'executive secretary' van moederorganisatie EPTA 'the Parent' en hoofdredacteur van het Piano Journal het 'gezicht' en aanspreekpunt van de internationale EPTA. Nimmer werd zij geremd door haar leeftijd, waarover nooit gesproken werd en die tot de best bewaarde geheimen van EPTA behoorde. Ook nadat Carola haar actieve bestuurswerk had overgedragen aan haar dochter Nadia Lasserson, bleef zij jarenlang als ongekroonde 'Queen Mother' van EPTA zoveel mogelijk alle internationale EPTA-conferenties bezoeken.

Zij werd op 29 januari 1914 geboren als Carola Rabinovici in de Roemeense stad Piatra Neamt. Nadat ze aan het conservatorium van Boekarest als pianiste was afgestudeerd bij Constanza Erbiceanu ging ze in Londen verder studeren bij Tobias Matthay. Londen zou haar vestigingsplaats blijven. Ze werd achtereenvolgens pianodocente aan het French Lycée (1950-1967) en (vanaf 1968) aan de Guildhall School of Music and Drama, beide te Londen.

Carola was getrouwd met Miron Grindea, kunstkenner en uitgever van het kunsttijdschrift ADAM. Zij woonde tot haar dood in het hart van Londen temidden van de talrijke schilderijen en andere kunstwerken van de grootste, twintigste-eeuwse schilders met wie haar echtgenoot bevriend was.

Carola is vooral beroemd geworden vanwege de door haar ontwikkelde 'Grindea Technique'. Hierover gaf ze meerdere malen op Nederlandse EPTA-conferenties workshops en publiceerde zij boeken en artikelen, ook in het Piano Bulletin. Uitgangspunt van deze techniek is om door middel van beheersing van de adem en het in lijn brengen van het hoofd met de nek de benodigde vrijheid aan de musicus te geven, die verkrampingen en blessures moet voorkomen. “Liberation of the body” is het devies van de Grindea Technique. Voortvloeiend uit het ontwikkelen van deze techniek kwam het initiatief dat Carola in 1981 nam tot de oprichting van de International Society for Study of Tension in Performance (ISSTIP). Carola zag de ISSTIP als haar tweede oogappel naast de EPTA en bleef ook voor deze organisatie tot op zeer hoge leeftijd de motor.

In 2007 verscheen bij Kahn & Averill te Londen het boek Great Pianists and Pedagogues in conversation with Carola Grindea. Een uitgebreide bespreking hiervan verscheen in Piano Bulletin 2007/3.

Ondergetekende heeft Carola vanaf begin jaren tachtig gekend en ontmoette haar op talrijke congressen in binnen- en buitenland. Karakteristiek waren haar in bijna onleesbare hanenpoten geschreven briefjes en later haar e-mailtjes, die vanwege de talrijke tikfouten nauwelijks te ontcijferen waren. Doorgaans was de inhoud kort en krachtig. Overduidelijk bleef Carola's geest tot op zeer hoge leeftijd mentaal volkomen helder en energiek en verloor zij niets van haar wilskracht.

In 2007 wilde het Piano Bulletin ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van EPTA Nederland een interview met Carola publiceren. Helaas moest de redacteur, die speciaal voor dit vraaggesprek naar Londen was gereisd, onverrichter zake huiswaarts keren, omdat Carola plotseling ernstig ziek was geworden. In de daarop volgende maanden wist zij toch nog boven die inzinking uit te komen en spoedig stuurde ze weer e-mails rond naar haar EPTA-vrienden. Maar het bezoeken van buitenlandse congressen kon vanaf dat moment echt niet meer en geleidelijk werd het stiller rond de hoogbejaarde Carola. Haar dood betekent het einde van een tijdperk. EPTA zal deze bijzondere vrouw missen!

Carola Grindea werd 95 jaar.

Christo Lelie